فيروز ميرزا فرمانفرما

17

سفرنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )

درون و برون جامعه را درهم فرومىريخت و اجتناب از آن محال به‌نظر مىرسيد . چنانچه موريه نماينده دولت انگليس مىنويسد : « پس از برگزارى مراسم ماه محرم ، وزراى ايران و سفير انگليس ، تمام مدت زمستان را مشغول مباحثه دربارهء مواد " عهدنامهء مفصل " بودند و اضافه مىكند كه « براى ما بىاطلاعى وزراى ايران از حقوق بين الملل و طريقه بحث دربارهء مسائل مهم سياسى و بخصوص نادانى آنها ، اشكال بزرگى در پيشرفت كار بود . هر درخواستى كه مىكرديم ، حتى اگر خيلى هم واضح بود ، به آن شك مىبردند و تصور مىكردند كه حتما معناى پيچيده‌اى دارد كه نمىفهمند ، و هيچ‌وقت بدون مشاجره به تقاضاى ما تن نمىدادند . » « 1 » اين امر چنان عادى تلقى مىشده كه نه‌تنها درباريان و شاهزادگان بلكه حتى در مقام شاه و صدر اعظم هم مصداق داشت و « چون شاه و صدر اعظم هيچيك اطلاع كافى از سياست خارجى نداشتند ، احتياج به يك ديپلمات حرفه‌اى پديد آمد كه بدين كار گمارده شود . انتخاب ميرزا ابو الحسن خان به مقام وزارت خارجه در سال 1240 ق / 1824 م . به منظور رفع اين احتياج بود . « 2 » تمامى تغييرات بنيادى در چگونگى حكومت و مرزبندىهاى جديد ايران ، - كه ناشى از جنگ‌هاى طولانى ايران و روس در اين دوران است - از يك طرف و تحولات سياسى خارج از مرزهاى كشور از طرف ديگر همزمان با طفوليت فيروز ميرزا است . طبيعتا چگونگى تحولات جهان پيرامون ، هيچگاه در چارچوب نظام تربيتى سنتى آن دوران قابل درك نبود . شايد يكى از دلايلى كه بعدها وى به بسيارى از امور سياسى همانند پسرش عبد الحسين ميرزا واقف نشد ، همين امر بود .

--> ( 1 ) . همان ، ص 15 ( 2 ) . همان ، ص 17 .